In deze aflevering van onze serie over praktijkgericht onderzoek bij Fontys vertelt Deena Versluis van het lectoraat Leren floreren over haar onderzoek dat zich richt op het ondersteunen van onderwijsprofessionals bij het kiezen van welzijnsinterventies.
Wat onderzoek je?
Samen met collega’s Riny Bovy en Tanja Stöver heb ik onderzocht hoe onderwijsprofessionals in het hbo en mbo keuzes maken voor activiteiten en interventies rond studentenwelzijn. In de praktijk blijken die keuzes vaak te worden gemaakt op basis van ervaring of onderbuikgevoel. Dat is begrijpelijk, maar brengt ook risico’s met zich mee. Een activiteit kan bijvoorbeeld goed bedoeld zijn, maar niet aansluiten bij wat studenten nodig hebben. Soms komt er zelfs niemand op af. Denk aan een workshop “stress verminderen” midden in een tentamenweek, terwijl studenten dan juist behoefte hebben aan korte, laagdrempelige ondersteuning. We wilden daarom beter begrijpen hoe keuzes voor welzijnsinterventies tot stand komen en hoe teams bewuster en onderbouwd kunnen bepalen wat zij inzetten.
Waarom is dit belangrijk?
Het welzijn van jongeren staat onder druk. Onderwijsinstellingen investeren veel tijd, energie en geld in activiteiten om studenten te ondersteunen. Als interventies niet goed aansluiten, gaat dat ten koste van impact én middelen. Door gerichter te kiezen, kunnen instellingen stoppen met wat weinig oplevert en juist doorontwikkelen wat wél werkt. Dat is niet alleen efficiënter, maar ook vooral ook belangrijk voor studenten. Een passende interventie kan bijvoorbeeld helpen bij het verminderen van stress, het vergroten van sociale verbinding of het versterken van studievaardigheden. Daarom wilden we inzicht krijgen in hoe keuzes voor welzijnsinterventies tot stand komen en hoe teams hierin bewustere en beter onderbouwde afwegingen kunnen maken.
Wat levert het onderzoek concreet op?
Het onderzoek heeft geleid tot de tool “Blik op Welzijn”. Deze tool bestaat uit drie onderdelen die teams helpen een interventie kritisch te bekijken, beter onderbouwde keuzes te maken, het gesprek aan te gaan en zo welzijnsinterventies te verbeteren. Het eerste onderdeel is een waaier met uitleg van de twaalf bouwstenen die welzijnsinterventies effectief maakt. Deze bouwstenen helpen bij het beoordelen of een interventie kansrijk is. Voorbeelden zijn: heeft de interventie een duidelijke doelgroep, is er een theoretische basis en sluit deze aan bij de onderwijscontext? Het tweede onderdeel is een scoreformulier dat teams samen invullen. Door hierover in gesprek te gaan, ontstaat inzicht in sterke punten en verbeterkansen. Het derde onderdeel is een handleiding die helpt om dit gesprek te begeleiden. Zo wordt het niet alleen een beoordeling, maar ook een gezamenlijke reflectie waarmee de interventie kan worden aangescherpt.
Met wie werk je samen?
Het onderzoek en de implementatie worden vanuit Fontys uitgevoerd in samenwerking met onderwijsinstellingen Yonder en Curio. De tool is daarmee ontwikkeld voor zowel het hbo als mbo. Tijdens het onderzoek hebben we interviews afgenomen en ontwerpsessies georganiseerd met onderwijsprofessionals uit deze instellingen. Nu werken we samen in de praktijk. Teams gebruiken de tool bij bestaande interventies, bijvoorbeeld bij een begeleidingsprogramma of een welzijnsweek. Tijdens deze “on the job”-momenten leren professionals hoe ze de tool toepassen en hoe ze het goede gesprek voeren over kwaliteit en verbetering.
Zijn er studenten bij betrokken?
Tijdens de onderzoeksfase zijn studenten betrokken geweest, bijvoorbeeld bij het ophalen van ervaringen en behoeften rondom welzijnsactiviteiten. Hun input hielp om te bepalen wat in de praktijk belangrijk is. Op dit moment zitten we in de fase van de tool verspreiding en doorontwikkelen. Hierbij is een van onze studentcollega’s van het lectoraat Leren floreren, Zoë Lodewijks, bij betrokken. Zij studeert Digital Engineering en zij gaat kijken hoe het Blik op welzijn digitaal gemaakt worden. Heb jij ook interesse in het Blik op welzijn? Mail dan gerust naar d.versluis@fontys.nl.
Praktijkgericht onderzoek bij Fontys
Het praktijkgerichte onderzoek van Fontys start met een vraag uit de praktijk en biedt oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Daarmee dragen we bij aan ons onderwijs en ontwikkelen we relevante kennis en/of producten voor de beroepspraktijk.
De Welzijnswijzer is daar een mooi voorbeeld van. De vraag die vanuit de onderwijspraktijk kwam was: ‘Hoe weten we nu welke welzijnsinterventies werken en welke niet?’ Omdat we het antwoord daarop niet goed wisten hebben we een onderbouwd antwoord ontwikkeld: De Welzijnswijzer. Met behulp van de 12 bouwstenen voor effectieve welzijnsinterventies, kunnen we daar nu wél achter komen. En zelfs nog meer. Je scoort een interventie ook op hoe goed het geborgd is en of de interventie inclusief is en niet alleen of het ‘leuk’ was.
Foto: privécollectie Deena Versluis
Ben je medewerker van Fontys en wil je meedoen aan deze serie neem dan contact op met persvoorlichter Ingrid Oonincx: i.oonincx@fontys.nl
