Robots worden steeds vaker ingezet ter ondersteuning van de zorg. Onderzoeker Ellen Janssen onderzocht de afgelopen drie jaar samen met het Regionaal Autisme Centrum Helmond de werking en effecten van Robot Maatje, een sociale zorgrobot die wordt ingezet ter ondersteuning van de dagstructuur van volwassen cliënten met autisme. Een van de conclusies: ‘Door de inzet van een zorgrobot heeft het personeel meer tijd voor intensieve begeleiding en sociaal-emotionele hulpvragen.’
Ellen Janssen werkt bij Fontyslectoraat Mens en technologie waar vanuit de menskant naar innovaties wordt gekeken. Janssen: ‘Dat betekent dat innovaties moeten worden afgestemd op wat mensen nodig hebben. Dat doen we samen met partners uit de praktijk.’ In dit driejarige onderzoek werkte Janssen samen met het Regionaal Autisme Centrum Helmond. Ze verstuurde vragenlijsten, organiseerde bijeenkomsten en interviewde begeleiders en cliënten over hun ervaringen met Robot Maatje.
Zelfredzaamheid vergroten
Tandenpoetsen, op de juiste tijd je medicatie innemen of het maken van een boodschappenlijstje. Niet voor iedereen is dat vanzelfsprekend. Robot Maatje vergroot de zelfredzaamheid van mensen die moeite hebben met het aanhouden van een vaste dagstructuur. Maar dat niet alleen. Janssen: ‘De zorgrobot blijkt ook te helpen tegen eenzaamheid en het leren omgaan met angsten. De kwaliteit van leven van cliënten bleek duidelijk verbeterd tijdens het onderzoek, dat kwam doordat Robot Maatje een sociale functie vervult. De zorgrobot kan bijvoorbeeld geprogrammeerd worden om te zeggen: bel je moeder of ga muziek luisteren, als een cliënt aangeeft dat hij zich gestrest voelt.
Rol begeleider cruciaal
De manier waarop Robot Maatje door de begeleiders wordt geïntroduceerd is cruciaal voor de acceptatie door de cliënt. Janssen: ‘Sommige cliënten zijn gek op techniek en vinden het meteen prima, andere vinden de robot kinderachtig of vinden de camera eng.’ Als die hobbels zijn overwonnen, maakt het ontzettend veel uit of de robot door de begeleiders goed wordt geprogrammeerd met bij de cliënt passend taalgebruik en opdrachten. Janssen: ‘Aan de begeleiders wordt dus veel inspanning gevraagd, maar hun inzet is cruciaal voor het laten slagen van dit project. Maar ze krijgen er ook veel voor terug, want de zorgrobot is geen vervanging van begeleiders, maar een verlengde arm die je 24/7 kunt inzetten. Begeleiders gaven aan dat ze door Robot Maatje meer tijd hebben om aandacht te besteden aan intensieve begeleiding en sociaal-emotionele hulpvragen omdat de robot het herinneren aan routinetaken op zich neemt. Dit vraagt ook inspanning en lef van een zorgorganisatie.’
Bekijk een artikel in Eindhovens Dagblad via de downloadknop rechtsboven
Foto: privécollectie Ellen Janssen
Tekst: Ingrid Oonincx
