Fontys plaatst de oproep van onderwijsminister Rianne Letschert om soms ‘nee’ te zeggen tegen zorgvragen in een breder perspectief. Het gaat niet primair om weigeren, maar om het slim organiseren van ondersteuning, zodat studenten krijgen wat bij hen past. Binnen én buiten het onderwijs.
Onderwijsminister Rianne Letschert vindt dat scholen en andere onderwijsinstellingen vaker moeten aangeven wanneer zij ingewikkelde zorgvragen niet kunnen oppakken. Volgens haar vraagt de sterke aandacht voor persoonlijke begeleiding en zorg te veel van het onderwijs. Daarom vindt zij dat scholen leerlingen vaker moeten doorverwijzen naar passende hulp. Ook zegt ze dat ouders hun kinderen beter moeten leren omgaan met tegenslagen.
De oproep van de minister bevestigt de koers van Fontys op ondersteuning. Om overvraging van ondersteuning binnen de onderwijsinstelling te voorkomen, werkt Fontys met een integrale aanpak waarin iedereen rondom de student samenwerkt: van bestuur tot docent, van begeleider tot student.
Hoe? Met een heldere keten rondom onze student
“Letschert’s oproep om vaker ‘nee’ te zeggen bevat een stille aanname: dat studenten die vastlopen primair een zorgvraag hebben die buiten het onderwijs thuishoort. Maar als vastlopen in het onderwijs ontstaat, bijvoorbeeld door onduidelijke feedback, prestatiedruk of een gebrek aan verbondenheid, kunnen we dit ook in de totale begeleidingsketen rondom de student oppakken”, aldus Evelyne Meens en Marco de Wind van Fontys Studentenvoorzieningen.
Binnen Fontys staat daarom een duidelijke begeleidingsketen rondom de student centraal. Vooral heldere afspraken over verantwoordelijkheden en benodigde kwaliteiten helpen als we binnen Fontys aan mentaal welzijn werken. Daarin heeft iedere schakel in de keten een eigen rol, verantwoordelijkheden en dus ook duidelijk grenzen.
Die helderheid zorgt ervoor dat ondersteuning niet versnipperd raakt en studenten weten waar ze terechtkunnen. Tegelijk maakt het het werk uitvoerbaar voor professionals. Juist eenvoud en duidelijke rolverdeling maken het systeem begrijpelijk en toegankelijk.
Ondersteuning is breder dan specialistische hulp
Studenten worden dagelijks begeleid door docenten, studentcoaches in teams binnen de instituten. Zij spelen een centrale rol in het leren, navigeren en floreren van studenten.
“Door alleen te kijken naar specialistische ondersteuning ontstaat een te smal beeld”, aldus Sander Waulthers, projectleider Versterking van de begeleidingsketen. In de praktijk is ondersteuning absoluut een gedeelde verantwoordelijkheid.
Gericht investeren en samenwerken
De afgelopen jaren is binnen Fontys gericht geïnvesteerd in passende ondersteuning, afgestemd op de behoeften van studenten. “Dat gebeurt in het onderwijs door docenten, studentcoaches en begeleidingsteams. De student kan ook terecht bij een studentendecaan, studentenpsycholoog en studiekeuzeadviseur. Tot slot werken we nauw samen met gemeenten en externe partners”, aldus Waulthers.
Begeleiden naar de juiste plek
“Studentenpsychologen bieden kortdurende ondersteuning van maximaal vijf gesprekken. Daarmee kunnen studenten vaak laagdrempelig en effectief worden geholpen”, aldus De Wind. Is er sprake van meer complexe welzijnsproblematiek, dan draait het niet om afwijzing, maar om doorverwijzen en begeleiden naar de juiste zorg buiten Fontys. Het uitgangspunt is niet ‘nee’, maar juist het helpen om de juiste route te vinden. Ondersteuning betekent daarbij niet dat alles opgelost moet worden, maar dat studenten goed begeleid worden in hun ontwikkeling.
Leren en welzijn horen bij elkaar
Fontys kijkt anders naar studentenwelzijn dan vaak gebeurt in de discussies. Welzijn is geen losstaand thema, maar ontwikkelt zich tijdens het leren zelf. Lector Evelyne Meens van het lectoraat Leren Floreren geeft aan dat studenten groeien door onderwijs: door uitdagingen, feedback, samenwerking en reflectie. “In dat proces ontwikkelen zij vaardigheden zoals zelfinzicht, richting en veerkracht. Leren en welzijn versterken elkaar daarin voortdurend.”
Normverschuiving begint bij gedrag
Waulthers geeft aan: “De grootste verandering zit uiteindelijk niet in beleid, maar in wat mensen doen.” Praten over welzijn gebeurt al dagelijks, bijvoorbeeld ‘s ochtends bij de koffie, in de gang, na een succes of bij een tegenslag. “Voorschrijven heeft geen zin zonder daadwerkelijk doen!” Als we allemaal een kleine bijdrage leveren, wordt het zichtbaar en hopelijk langzaam normaal. Zo verschuift de norm. Dan draait het niet om ‘nee zeggen’, maar om luisteren, erkennen en samen zorgen dat iemand op de juiste plek terechtkomt. En dan zijn we bij onze belofte aan de student: je wordt gezien.
Zie ook: Fontys Kader Studentcoaching.pdf
