Dit kan toch niet meer van deze tijd zijn? Dat was de eerste reactie van onderzoeker Rosalie Reichardt-Mulder toen ze het patroon zag. Vrouwelijke leiders in masculiene sectoren zoals ICT, techniek, logistiek zijn objectief gezien succesvol: hun teams presteren beter dan die van mannelijke leiders, mensen blijven langer, de resultaten zijn goed. Maar de strategie die hen succesvol maakt, blijkt ook hun grootste valkuil.
Vrouwelijke leiders werken harder, onderdrukken emoties en verbergen hun feminiene kwaliteiten. En de teamsuccessen die ze daarmee realiseren, worden niet gewaardeerd zoals bij hun mannelijke collega’s. Het constante navigeren tussen ‘mannelijk genoeg om te slagen’ en ‘vrouwelijk genoeg om geaccepteerd te worden’ vraagt een enorme psychologische tol, ontdekte Reichardt-Mulder.
Reichardt-Mulder dook in tachtig jaar aan literatuur over theorieën zoals ‘think manager-think male’ tot de Role Congruity Theory en combineerde die met een survey onder 355 professionals en diepte-interviews met vrouwelijke CEO’s en senior managers. Haar conclusie: die oude theorieën zijn verrassend actueel en verklaren precies waarom dit patroon nóg steeds voorkomt. Haar bevindingen zijn gepubliceerd in Holland Management Review (editie januari-februari 2026).
Waarom raken juist deze vrouwen uitgeput?
De oorzaak ligt niet bij een gebrek aan competentie, maar bij een systemisch probleem: organisaties waarderen slechts één soort leiderschap. Vrouwen die masculien gedrag vertonen om geaccepteerd te worden, worden daar bovendien voor bestraft. Assertief optreden levert hen vaker negatieve beoordelingen op dan mannen die hetzelfde doen. Tegelijk worden hun feminiene kwaliteiten zoals empathie en verbinding – juist de kwaliteiten die teams beter laten presteren – niet als leiderschap erkend. De spagaat is onmogelijk en kost energie.
“Ik was een soort kunstje aan het doen. Ik was me onbewust van het beeld wat ik in mijn hoofd had van een leider die altijd het goede antwoord heeft en de weg weet. Maar ja, dat hoeft helemaal niet.”
— Geïnterviewde vrouwelijke leider
De oplossing vraagt om beweging van organisaties én van vrouwen zelf
Reichardt-Mulder pleit voor verandering op twee niveaus. Organisaties zijn aan zet om leiderschap opnieuw te definiëren: niet als masculien ideaal waaraan iedereen zich moet aanpassen, maar als breed spectrum waarin authenticiteit de kern vormt. Concreet betekent dit: herdefinieer leiderschapscompetenties (inclusief kwetsbaarheid en leren), herontwerp prestatiemeting zodat samenwerking wordt beloond. En, minstens zo belangrijk: creëer openheid over waar mensen tegenaan lopen.
Maar ook van vrouwelijke leiders zelf vraagt dit iets: bewustwording van de eigen aanpassingspatronen. Wanneer pas jij je gedrag aan om te passen in het masculiene ideaal en wat kost je dat? Die bewustwording, gecombineerd met openheid over de spanning die dit geeft, is een eerste stap naar een authentiekere en duurzamere manier van leidinggeven.
Wie is Rosalie Reichardt-Mulder?
Drs. Rosalie Reichardt-Mulder is docent-onderzoeker bij Fontys Hogeschool in Eindhoven en is eigenaar van De Roos Coaching & Ontwikkeling. Zij verricht praktijkgericht onderzoek naar werkgeluk en leiderschap en begeleidt organisaties, teams en individuele leiders bij vraagstukken op dat vlak. In juni 2025 verscheen haar boek ‘Kwestie van Geluk’ bij Boom uitgevers.
Geplaatst door: Ingrid Oonincx
