De vraag naar actuele kennis over autisme groeit. In onderwijs, zorg en het werkveld zoeken professionals naar handvatten om beter aan te sluiten bij neurodivergentie. De cursus Practitioner Autisme van Fontys Educatie biedt al bijna twintig jaar precies dat: een praktijkgerichte opleiding waarin theorie, reflectie en co-creatie met mensen met autisme hand in hand gaan. Het traject stelt deelnemers in staat om direct toepasbare stappen te zetten in hun eigen praktijk.
Verschillen erkennen
Ilonka van der Sommen (foto), als docent bij Fontys Educatie betrokken bij de Master EN (Educational Needs) is deskundige op thema’s als neurodiversiteit, inclusie en diversiteit en autisme. “De cursus Practitioner Autisme richt zich op iedereen die autisme niet alleen wil begrijpen, maar die meer betekenis wil geven aan autisme en dit wil vertalen naar de dagelijkse praktijk. Het perspectief van neurodiversiteit staat centraal. Autisme wordt niet gezien als stoornis, het is een deel van neurodiversiteit. We hebben verschillen die meer erkend kunnen worden. We kijken naar wat iemand kan en welke mogelijkheden iemand heeft. Dat zit in de mens zelf. Ook kijken we wat de omgeving zou kunnen doen en bieden om de ontwikkelingskansen te creëren. Hierbij werken we vanuit het sociale model en positieve psychologie, met aandacht voor ontwikkelingsprofielen, talenten en context”.
Concrete voorbeelden
Van der Sommen, naast docent ook lid van de kenniskring van het Lectoraat Kansrijk Onderwijs voor Iedereen, vervolgt: “De practitioner is sterk praktijkgericht. De theorie over autisme wordt steeds gekoppeld aan concrete werkvormen en voorbeelden. Iedere deelnemer werkt met een casus uit de praktijk, of die nu uit het onderwijs, de zorg, het gezin of het werkveld komt. Wat de deelnemers leren, moet de volgende dag al toepasbaar zijn in hun eigen context.”
Meerwaarde van verschillende perspectieven
Wat de Practitioner Autisme zo bijzonder maakt, is de diverse samenstelling van de deelnemersgroep. Samen met professionals uit het onderwijs en de zorg leren ook ouders en mensen met autisme van elkaar. “Juist die verschillende perspectieven zorgen voor verdieping”, vertelt Van der Sommen enthousiast; “Een ouder, een docent en iemand met autisme kijken allemaal anders naar dezelfde situatie. Dit soort mooie ontmoetingen in en om de klas zorgen voor meer onderling begrip, en een betere samenwerking.”
Bewuster handelen door reflectie
Naast inhoudelijke kennis is er binnen de Practitioner veel aandacht voor reflectie. In leerteams onderzoeken deelnemers hun eigen rol, communicatie en professionele houding. Van der Sommen: “Wie jij bent als professional, doet ertoe. Dat heeft direct invloed op hoe veilig en gezien iemand zich voelt. Reflectie helpt deelnemers om bewuster te handelen in complexe situaties.”
Werken vanuit co-creatie
De Practitioner werkt vanuit co-creatie. De deelnemers zijn medeontwerpers van oplossingen voor hun eigen praktijk, onder andere via een design thinking-challenge, waarbij de deelnemers in tien weken tijd een ontwerp maken. Bijvoorbeeld: ‘Hoe kan een bewoner met autisme ondersteund worden bij een verhuizing?’, of: ‘Een manier om je kamer op te ruimen, waarbij een specifiek muzieknummer aanspoort tot actie’. Het principe ‘niets over ons, zonder ons’ loopt als rode draad door de opleiding. Want,” aldus Van der Sommen, “We ontwikkelen onderwijs niet vóór, maar mét neurodivergente mensen.”
Extra aandacht voor taalgebruik
Ook taalgebruik krijgt expliciet aandacht. Er bestaat volgens Van der Sommen geen vaste voorkeur voor termen als ‘persoon met autisme’ of ‘autist’. “Vraag altijd wat iemand zelf prettig vindt. Het gaat niet om het juiste woord, maar om het échte luisteren. De Practitioner Autisme laat zien dat inclusief werken begint bij bewustwording, ontmoeting en maatwerk. Door ruimte te maken voor verschillen, ontstaat ruimte voor ontwikkeling. Ontwikkeling voor iederéén!”
De Practitioner Autisme is er voor iedereen die in het onderwijs, begeleiding, zorg thuissituatie of op de werkvloer te maken heeft met autisme of zelf autisme heeft. In deze practitioner verdiep je je in mensen, theorie, de praktijk en jezelf om als professional concreet aan de slag te kunnen in verschillende contexten. Meer weten? Bekijk onze websiteOp woensdagavond 8 april is er weer het jaarlijkse autismeweek event: Samen ruimte maken! Het event wordt gehouden in Eindhoven. Er zijn verschillende sprekers en er is een informatiemarkt. Meer lezen en aanmelden |
