Toen de verplichte herregistratie voor directeuren in het primair onderwijs werd ingevoerd, zag Optimus-directeur Michel van der Kraan een kans. Niet nóg een extra administratieve taak, maar een waardevolle leergemeenschap waarin directeuren intrinsiek gemotiveerd samen konden werken aan hun ontwikkeling. Een idee dat uitgroeide tot een duurzame samenwerking met Fontys: Optimus heeft scholing, kennis en ontwikkeling stevig verankerd binnen de interne Optimus Academie.
Van verplichting naar kans op verdieping
Optimus is een vereniging van 39 basisscholen in het noordoosten van Brabant. De komst van het systeem voor herregistratie, toen bekend als het Register Directeur Onderwijs, bracht bij Optimus een belangrijk vraagstuk met zich mee. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat schooldirecteuren voldoen aan de eisen, zonder ze te overladen met nóg meer verplichtingen?
Michel van der Kraan: “Ik wilde de herregistratie benutten als bron van ontwikkeling, níet als hinderpaal. Mijn idee was om directeuren op vrijwillige basis bijeen te brengen en hen de ruimte te geven om praktijkervaringen te koppelen aan stevige theoretische onderbouwing. Zo ontstond de basis voor een leerteam, gericht op onderwijskundig leiderschap.”
Inhoudelijk leren in een veilige, gelijkwaardige omgeving
Het leerteam komt meerdere keren per jaar samen voor ochtenden van drie uur. Van der Kraan: “De bijeenkomsten draaien om vraagstukken die directeuren zelf inbrengen. Teamdynamiek, leiderschap of veranderprocessen. Fontys begeleidt deze sessies met expertise van onder meer Ans Boosten en Anneke Luijten. Zij denken mee, reiken literatuur aan, en stellen kritische vragen.” Deze werkwijze en samenwerking tussen Optimus en Fontys werkt goed, inmiddels al zo’n acht jaar. Jaarlijks volgt een aanzienlijk deel van de directeuren de leerteambijeenkomsten ‘Leiderschap’. Soms was er zóveel animo dat er twee parallelle groepen nodig waren. De sleutel achter dit succes?” Van der Kraan denkt even na. “Een combinatie van vrijwilligheid, veiligheid en inhoudelijke verdieping. Zónder een opgelegd programma!”
Fontys als onderwijspartner
In Fontys vond Optimus de beste onderwijspartner. Van der Kraan: “Fontys beschikte over de accreditatie om de directeuren zich na de leerteambijeenkomsten officieel te laten herregistreren. Overigens was er al sprake van samenwerking met Fontys, via de opleidingsscholen en het netwerk van bijvoorbeeld voormalig (Fontys-)bestuurder Harry van der Ven. Deelnemers aan de leerteambijeenkomsten kregen bovendien toegang tot de uitgebreide databanken van Fontys. Onmisbaar voor gedegen literatuuronderzoek. Niet in de laatste plaats gaf de bewezen kwaliteit van begeleiding de doorslag. Fontys staat voor deskundigheid die zich in de praktijk heeft bewezen.”
Van én met elkaar leren
De samenwerking tussen Optimus en Fontys heeft veel opgeleverd. De schooldirecteuren vormen inmiddels een stevig, terugkerend professioneel leerteam waarin zij op een gelijkwaardige manier van én met elkaar leren. Tijdens de bijeenkomsten ontstaan diepgaande gesprekken over thema’s zoals onderstroom, leiderschap en schoolontwikkeling. Herregistratie volgt daarbij als een vanzelfsprekend gevolg van professionele verdieping. “Zonder dat het voelt alsof men ‘punten moet halen’”, licht Van der Kraan toe. “Door reflectie, feedback en het delen van ervaringen groeien de deelnemers zichtbaar in hun leiderschap. Dit gebeurt binnen een cultuur waarin kwetsbaarheid wordt gewaardeerd, wat de kwaliteit en diepgang van de gesprekken verder versterkt.”
Positieve ervaring
Directeuren waarderen vooral de manier waarop Fontys de samenwerking vormgeeft. Geen klassikale aanpak, maar begeleiding die aansluit bij wat zij zélf inbrengen. “Flexibiliteit, maatwerk en constante kwaliteit zijn bepalend voor de positieve ervaring. De inhoud wordt gedragen door de groep, en Fontys voegt waarde toe waar dat nodig en wenselijk is.” Dat deze aanpak werkt, staat voor Michel van der Kraan dan ook buiten kijf. “De blijvende betrokkenheid, de positieve geluiden en de zichtbare groei van directeuren tonen aan hoe effectief en duurzaam deze samenwerking is. Wat mij betreft een schoolvoorbeeld van hoe vrijwillig, verdiepend en samen leren elkaar kunnen versterken! En dit op een natuurlijke wijze bijdraagt aan een leven lang leren.”
