In deze aflevering over praktijkgericht onderzoek bij Fontys vertelt Floortje Koot, onderzoeker bij lectoraat Transforming the Economy, over haar onderzoek dat zich richt op een andere manier van kijken naar de economie en hoe die nieuwe blik kan worden ondersteund in het onderwijs.
Wat onderzoek je?
‘Als onderzoeker binnen het lectoraat Transforming the Economy richt ik me op een fundamenteel andere manier van kijken naar economie: een economie waarin economische, maatschappelijke én ecologische waarden gelijkwaardig zijn. Dat noemen we ‘meervoudige waardecreatie’. Deze benadering vraagt om nieuwe handelingsperspectieven, mogelijkheden om te handelen binnen deze andere manier van kijken naar waarden binnen de economie.
Om te komen tot een andere manier van kijken en denken over economie keren we als lectoraat terug naar de fundamenten van de economie. We buigen ons over klassieke werken van onder anderen Marx (Parijse Manuscripten), Mill (Over Vrijheid) en Mauss (The Gift). Deze kennis gebruiken we weer in gesprekken met studenten, docenten, werkveld en burgers om samen nieuwe handelingsperspectieven ontwikkelen.
Mijn onderzoek draait om de vraag hoe we kunnen toewerken naar onderwijs dat deze menswaardige economie ondersteunt. Hybride leer- en onderzoeksomgevingen spelen daarbij een sleutelrol. Studenten, docenten en professionals uit het werkveld komen er samen, waardoor verschillende perspectieven vanzelf aanwezig zijn en ruimte ontstaat voor meervoudige waardecreatie en andere handelingsperspectieven. Ik hanteer hierbij de werkwijze actieonderzoek, onderzoek als actie. Elke interventie levert data op, maar draagt tegelijkertijd bij aan verandering. Met andere woorden: het onderzoek en de impact lopen voortdurend in elkaar over.
Op dit moment werken studenten bijvoorbeeld aan concepten rondom “economie in de wijk” en de rol van solidariteit. In die context organiseer ik dialogen waarin we theorie koppelen aan praktijk. Een voorbeeld is ‘The Gift’ van Marcel Mauss, waarin het idee van geven en wederkerigheid centraal staat. Door dit te verbinden aan het begrip geefeconomie ontstaat er een gesprek waarin studenten andere perspectieven krijgen aangereikt én zélf betekenis en richting geven.
Wat deze leeromgevingen bijzonder maakt, is dat de gesprekken zich niet beperken tot studenten. Ook andere docenten en partners uit het werkveld schuiven aan. Zo wordt de impact van de dialoog breder dan het klaslokaal.’
Waarom is dit belangrijk?
‘We bevinden ons in een economische werkelijkheid die sterk gericht is op groei en efficiëntie. Tegelijkertijd zien we dat die focus ons steeds vaker vastzet. De maatschappelijke vraagstukken van vandaag van ongelijkheid tot klimaatvragen om professionals die anders durven denken en handelen.’
Wat levert het onderzoek concreet op?
‘Ik heb moeite met het woord “concreet”, omdat het suggereert dat vooraf vaststaat wat eruit moet komen. Juist in onderzoek is ruimte nodig voor wat zich aandient. Daarom formuleer ik het liever als: wat draagt het onderzoek bij? Het onderzoek draagt bij aan economie-onderwijs dat de student – in de breedste zin van het woord – handelingsperspectieven aanreikt die uitgaan van meervoudige waardecreatie.’
Met wie werk je samen?
‘In de hybride leer- en onderzoeksomgevingen werk ik automatisch samen met verschillende regionale partners. Denk aan de gemeente Tilburg, Midpoint Brabant, wijkcentra en andere lectoraten binnen Fontys.’
Welke rol spelen studenten?
‘Studenten spelen een dubbele rol. Ze zijn zowel deelnemer aan het onderzoek als toekomstig professional. Door te werken aan concepten gebaseerd op meervoudige waardecreatie dragen zij bij aan het ontwikkelen van nieuwe handelingsperspectieven. Tegelijkertijd leren ze denken en handelen vanuit diezelfde principes. Het mes snijdt dus aan twee kanten.’
Praktijkgericht onderzoek bij Fontys
Het praktijkgerichte onderzoek van Fontys start met een vraag uit de praktijk en biedt oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Daarmee dragen we bij aan ons onderwijs en ontwikkelen we relevante kennis en/of producten voor de beroepspraktijk.
Ook meedoen aan deze serie over praktijkgericht onderzoek? Mail: i.oonincx@fontys.nl
Foto: privécollectie Floortje Koot
