In deze aflevering van onze serie over praktijkgericht onderzoek bij Fontys vertelt Mohammed Tahtali docent-onderzoeker bij lectoraat Industrial Engineering & Entrepreneurship over zijn onderzoek dat zich richt op vertrouwen in en acceptatie van AI-ondersteunde besluitvorming door professionals.
Wat onderzoek je?
Ik onderzoek wanneer en waarom professionals AI-adviessystemen vertrouwen en wanneer niet. Neem een podoloog die een app gebruikt om een diabetische voet te beoordelen, of een inkoper die AI inzet om contracten te screenen. In beide gevallen doet het systeem een aanbeveling, maar de mens beslist: volg ik dit op, of niet? Die beslissing lijkt eenvoudig, maar is dat niet. Dit hangt af van hoe complex de taak is, hoe de organisatie met technologie omgaat en hoeveel ervaring iemand heeft met AI. Precies die samenwerking tussen mens en machine in – al haar nuance – staat centraal in mijn onderzoek.
Waarom is dit belangrijk?
AI doet steeds vaker mee in het werk van professionals. In de zorg, bij de overheid, in het bedrijfsleven. Maar de invoering van AI loopt lang niet altijd soepel. Soms wantrouwen professionals een systeem dat prima werkt. Soms vertrouwen ze het juist blindelings, terwijl kritisch nadenken hard nodig is. Beide extremen zijn problematisch: in het eerste geval wordt een nuttige tool niet gebruikt, in het tweede verdwijnt menselijk oordeelsvermogen naar de achtergrond.
Wat mijn onderzoek bijzonder maakt, is dat ik dit vraagstuk in meerdere domeinen bestudeer. Of het nu gaat om een zorgprofessional, een overheidsinkoopmedewerker of een andere kenniswerker: de mechanismen achter vertrouwen blijken opvallend vergelijkbaar. Dat inzicht is waardevol, want het betekent dat lessen uit het ene domein ook toepasbaar zijn in het andere.
Wat levert het onderzoek concreet op?
Organisaties die AI willen invoeren, worstelen vaak met dezelfde vraag: hoe zorg je dat mensen er goed mee omgaan? Mijn onderzoek geeft handvatten. Bijvoorbeeld: vertrouwen in AI groeit sneller als een systeem eerst wordt ingezet voor eenvoudigere, ondersteunende taken en pas later voor complexe of gevoelige beslissingen. Zo bouw je vertrouwen stap voor stap op, in plaats van het te eisen. Ook laat mijn onderzoek zien hoe organisatiecultuur en werkervaring bepalen of professionals open staan voor AI, of juist niet. Die kennis helpt organisaties om de invoering van AI realistischer en effectiever te plannen.
Met wie werk je samen?
Dit onderzoek doe ik in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), waar ik als promovendus verbonden ben aan de groep Human-Technology Interaction. Mijn promotoren zijn prof. dr. Pascale Le Blanc, prof. dr. Chris Snijders en dr. Corné Dirne. Voor het onderzoek werk ik samen met professionals uit verschillende sectoren – van de zorg tot de publieke sector – die bereid zijn om openlijk te reflecteren op hun ervaringen met AI in hun dagelijks werk. Denk hierbij aan; Gemeente Almere, Centrum Indicatiecentrum Zorg, Sociale Verzekeringsbank, Rondom Podotherapie.
Zijn er studenten bij betrokken?
Studenten van Fontys kunnen via afstudeerprojecten aansluiten bij deelonderzoeken, bijvoorbeeld door interviews af te nemen of data te analyseren. De meerwaarde is wederzijds: studenten leren hoe wetenschappelijk onderzoek in de praktijk werkt, en het onderzoek profiteert van hun frisse blik en directe verbinding met de beroepspraktijk.
Praktijkgericht onderzoek bij Fontys
Het praktijkgerichte onderzoek van Fontys start met een vraag uit de praktijk en biedt oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Daarmee dragen we bij aan ons onderwijs en ontwikkelen we relevante kennis en/of producten voor de beroepspraktijk.
Publicaties Mohammed Tahtali
Ook meedoen aan deze serie? Neem dan contact op met persvoorlichter Ingrid Oonincx i.oonincx@fontys.nl
Foto: Vincent van den Hoogen
