Onderwijsvernieuwing, dat is waar het hart van Astrid Verstappen sneller van gaat kloppen. Ze koos enkele jaren geleden dan ook vol overtuiging voor de master Leren en Innoveren (MLI) bij Fontys Educatie. Ze ziet inmiddels mooie resultaten bij leerlingen die in een bredere context leren, maar groeide zelf ook als onderwijsprofessional. ‘Ik was een docent op microniveau: alleen bezig met wat er in de klas gebeurde. Inmiddels ken ik mezelf veel beter en maak ik bewustere keuzes. Dat is zo waardevol’.
Astrid is een veelzijdige onderwijsprofessional die nooit uitgeleerd is. “Ik kom uit het vak uiterlijke verzorging, heb lesgegeven in het mbo en van daaruit ben ik in het vmbo en praktijkonderwijs terecht gekomen. Toen ik aan de MLI begon had ik al drie bevoegdheden. Ik heb de lerarenopleiding Omgangskunde en Zorg & Welzijn gedaan en ook nog een bijscholing bij de pedagogisch technische hogeschool (nu onderdeel van Fontys Educatie) in de richting Dienstverlening & Producten. De combinatie van bevoegdheden maakt dat het elkaar aanvult. Die verbinding maakt dat je contextrijk onderwijs kunt maken.”
Hoe is bij jou de interesse voor onderwijsvernieuwing gewekt?
“Ik werkte op het Were Di in Valkenswaard en daar kwam ik erachter dat ik het ontwerpen van contextrijk onderwijs leuk vond. Ik gaf les in een ondersteuningsklas, dus met allerlei verschillende leerlingen met verschillende problematiek. Ik merkte toen dat sommige kinderen niet mee konden in het reguliere onderwijs, maar die wel echt aan gingen van contextrijke lessen en projecten. Dus ik dacht: dit vind ik gaaf, kan ik hiermee verder? Dat zette me aan om eens te gaan kijken naar een studie waar ik dit verder zou kunnen ontwikkelen. Ik dacht: ik kan onderwijswetenschappen gaan volgen, maar dat is behoorlijk theoretisch en past niet echt bij mij.”
Hoe ben je bij de Master Leren en Innoveren terechtgekomen?
“De MLI bij Fontys is een praktische master. Het onderwijsprogramma past heel erg bij een docent die andere manieren van onderwijs wil aanbieden, en daar ook collega’s in mee wil nemen. Dat was de reden waarom de studie bij mij paste. Voor ik startte met de MLI was ik inmiddels aan de slag gegaan bij Were Di. Daar leefde de wens om aan de slag te gaan met onderwijsvernieuwing. Ook weer contextrijk onderwijs, door het koppelen van verschillende vakken in projecten. Daarom besloot ik om samen met collega’s te kijken naar de SLO kerndoelen en hebben we in goed overleg besloten om de domeinen Mens & Maatschappij en Mens & Natuur samen te voegen. In ieder Project keken we tevens hoe we de koppeling met loopbaanontwikkeling, duurzaamheid en/of burgerschap konden maken. Het is best een uitdaging om niet meer te denken in vakken maar in projecten. Het ging een enorme klus worden en dat deed me met volle overtuiging kiezen voor deze master. Want dit zou me kunnen helpen deze onderwijsverandering echt vorm te gaan geven. De studie helpt om je af te vragen: hoe ga je het doen en hoe doe je het goed? Het gaat over welke theoretische lijnen je kunt volgen, maar het is ook heel erg hands on: je doet onderzoek (TR)en gaat dat meteen gericht inzetten voor het teacher designer stuk, dus echt het ontwerpen van onderwijs. De MLI heeft me heel erg geholpen om de onderwijsproducten via deze methodiek te ontwikkelen.”
Hoe werkt dat op school: vakoverstijgend lesstof aanbieden en nog wel ‘traditionele’ examens moeten afnemen?
“Je biedt het onderwijs op een andere manier aan, maar uiteindelijk moet er bij de examens wel resultaat uit komen. Zeker in het vmbo zie je dat als het onderwijs op een andere manier aangeboden wordt, leerlingen dat heel lastig kunnen vinden om dan in die examentraining weer in de ‘oude vakkenstructuur’ mee te gaan. Maar het mooie is dat je terugziet dat de leerstof juist beter begrepen wordt als het in een bredere context aangeboden wordt. De examenresultaten waren meteen goed, dan voel je je gesterkt dat je op de goede weg zit. Want het is toch best spannend voor de schoolleiding. Gelukkig heb ik me altijd wel erg gesteund gevoeld door de schoolleiding zij geloven echt in onderwijsvernieuwing. In dit geval is gekozen voor vakoverstijgend werken met leerlingen maar er zijn natuurlijk ook andere vormen waar je mee aan de slag kunt. Je moet dat samen bekijken. Persoonlijk kreeg ik vooral energie van de leerlingen die door deze manier van onderwijs aanbieden beter wisten wat ze wilden.”
Welke rol speelde deze master in dat proces?
“Ooit dacht ik: nee een onderwijsmaster ga ik echt niet doen, want ik weet heus wel wat er in de praktijk en in de klas nodig is. Maar als je aan onderwijsvernieuwing wilt gaan werken, heb je wel de juiste handvatten nodig. Ik ben samen met een collega de kartrekker van het vernieuwingsproces op school geworden en we hebben het programma neergezet. Daar ben ik erg trots op. Je kunt dankzij de master de kennis die je vanuit de praktijk hebt echt naar een hoger niveau tillen. En je leert draagvlak creëren (TL), hoe voer je verandering door in een school? Hoe begeleid je je collega’s daarin, hoe voer je die gesprekken goed en wat helpt, welke intervisiemethodes zijn er? Soms is er wel latente behoefte naar verandering op scholen. Dan worden er dingen gedaan, zonder dat er een gedachte achter zit. Het is mooi om de vinger op de zere plek te kunnen leggen. Het helpt wel als je al wat vlieguren hebt gemaakt in het onderwijs en dan bewust kiest voor deze studie. Je bent je op een bepaald moment in je loopbaan denk ik meer bewust van de dingen die er spelen en waar jij je rol zou kunnen pakken in een veranderproces.”
Hoe heb je de master Leren en Innoveren ervaren?
“Ik startte in 2020 aan de master, middenin de coronatijd. Ik had veel online lessen, maar dat vond ik wel fijn eigenlijk. Het scheelde toch stiekem best veel (reis)tijd. Verder vond ik het heel fijn dat wel een hele diverse groep hadden. Veel verschillende onderwijsachtergronden: basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, studenten uit België. Dat geeft een enorme verrijking, omdat je denkt vanuit je eigen praktijk, maar iedereen brengt zijn verhaal in en dat geeft soms een andere blik op hoe je zelf dingen doet. De intervisiegesprekken met klasgenoten vond ik heel waardevol. Je geeft elkaar feedback, dat hoeft niet per sé kritiek te zijn maar meer een andere blik, een ander perspectief. Dat heeft me enorm geholpen bij het opleveren van mijn producten. Feedback is zo waardevol, ik gun dat iedereen. Het geeft je de kans om je eigen blinde vlekken te ontdekken.”
Heb je nog contact met je oud-klasgenoten?
“Jazeker, we hebben nog een appgroepje met klasgenoten waarin je nog steeds ervaringen kunt delen en elkaar vooruit kunt helpen. En de opleiding vraagt jaarlijks oud-MLI’ers terug om op studiedagen te vertellen over wat de master hen heeft gebracht. Dan tref je ook oud-studenten uit andere jaren en de nu zittende studenten. Het is fijn om ervaringen uit te wisselen. Daar heb je heel veel aan.”
Heeft de MLI jou geholpen bij de ontwikkeling van jouw professionele identiteit?
“Enorm. Het is iets wat in de hele opleiding een belangrijke rol speelt. Hoe ontwikkel je dan jezelf als teacher-leader, als teacher-researcher, maar ook als teacher-designer en ook jezelf als professional in relatie met alle andere rollen die je hebt? Toen ik startte met de MLI was ik een docent op microniveau. Daarmee bedoel ik: vooral bezig met wat er in de klas gebeurde. Inmiddels heeft er veel groei plaatsgevonden op alle fronten. Je leert jezelf op een andere manier kennen, kent je waarden en maakt daardoor meer bewust vervolgstappen en keuzes. En dat is zo ontzettend waardevol!”
|
Ook aan de slag met onderwijsvernieuwing? Als student van de master Leren en Innoveren (MLI) leer je met een nieuwe blik naar het onderwijs kijken. Tijdens de studie onderzoek je vraagstukken binnen jouw school of opleiding, zet je onderwijsvernieuwingen in gang en begeleid je de uitvoering van deze ideeën. Hiermee zorg je voor positieve veranderingen en verbeteringen binnen je onderwijsorganisatie. Je kunt deze 2-jarige opleiding volgen bij Fontys Educatie op onze locaties in Tilburg en Eindhoven. Het studiejaar start in september. Er zijn verschillende voorlichtingsmomenten gepland. Kijk op de website voor meer informatie https://www.fontys.nl/Professionals-en-werkgevers/Opleidingen-en-cursussen/Master-Leren-en-Innoveren.htm |
