Wie fysiotherapeut wil worden, moet veel weten over de werking van het menselijk lichaam. Maar om patiënten goed te kunnen onderzoeken en begeleiden, is meer nodig dan theoretische kennis. Praktijkervaring is essentieel.
Tweedejaarsstudenten Fysiotherapie gaven aan ook te willen leren van echte patiënten met bijvoorbeeld een neurologische aandoening, COPD of hartproblemen.
Vierdejaarsstudenten brengen deze patiënten en hun eigen ervaringen vanuit hun stage bij zorgorganisatie Stroomz mee naar Fontys. Tijdens spreekuren in het Fontys Centre of Health and Movement (FCHM) leren patiënten, tweedejaars- en vierdejaars studenten zo met en van elkaar.
Fysiotherapeuten behandelen niet alleen mensen met spier- of botletsel. Ze begeleiden ook mensen met bijvoorbeeld Parkinson, MS, COPD of hartproblemen. Juist met die patiëntgroepen hadden tweedejaars studenten nog weinig praktijkervaring. Docent fysiotherapie Yvon Hagoort: Deze aandoeningen komen in het tweede studiejaar aan bod. Onze studenten gaven aan dat ze hun kennis ook bij echte patiënten wilden leren toepassen.”
Van praktijk naar Fontys
Saskia Heestermans is docent Fysiotherapie en begeleidt studenten binnen de professionele werkplaats van Stroomz, waar verschillende zorgprofessionals samenwerken. “Onze vierdejaarsstudenten lopen een heel studiejaar stage. Bij Stroomz doen ze praktijkervaring op, werken ze aan onderzoeken en begeleiden ze ook patiënten. Zij krijgen daar ook te maken met patiënten met neurologische aandoeningen en systeemaandoeningen. Zo ontstond het idee om vierdejaarsstudenten samen met een van hun patiënten terug te laten komen naar Fontys.”
Sinds vorig studiejaar organiseert de opleiding Fysiotherapie drie keer per studieblok zo’n spreekuur in het FCHM. Tijdens zo’n spreekuur kunnen tweedejaars studenten vragen stellen aan de patiënten, maar ook aan de vierdejaars studenten die de patiënt behandelen. De vierdejaars krijgen op hun beurt feedback op hun kennis en handelen en reflecteren op hun eigen leerproces. Hagoort: “De spreekuren zitten iedere keer vol. Dat laat zien hoeveel behoefte studenten hebben aan contact met echte patiënten. Het spreekuur verbindt onderwijs en praktijk én verschillende studiejaren. Studenten leren van elkaar. Door het spreekuur doen studenten al in het tweede jaar waardevolle ervaring op met echte zorgvragen en zijn ze beter voorbereid op hun stage en latere beroepspraktijk.”
Tweedejaarsstudent Janka Borošová, afkomstig uit Slowakije, bevestigt dat het spreekuur in een behoefte voorziet. “We hebben in het tweede jaar wel de theorie en praktijk over neurologische aandoeningen en systeemaandoeningen geleerd, maar we hebben geen patiënten gezien. We hebben ze alleen ‘gespeeld’. De ene student doet dan alsof hij een patiënt is met specifieke klachten terwijl de andere student hem onderzoekt. Je leert veel meer van een echte patiënt in plaats van een acteur.” Janka woonde twee keer een spreekuur bij. “We verdeelden de rollen over groepjes van twee of drie studenten. De studenten bereidden de anamnese en het onderzoek voor en voerden dit vervolgens ook uit.” De tweedejaars studenten stelden veel vragen, aldus Janka. “Natuurlijk wilden we weten wat de klachten en de symptomen waren, maar ook wat de patiënt hoopte of verwachtte van de behandeling. Bijvoorbeeld: veilig fietsen of zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Vervolgens keken we of we tot dezelfde behandeling zouden komen als die vierdejaars student.”
Voor studenten zoals Janka hebben de spreekuren nog een ander belangrijk voordeel, vertelt ze. “Ik woon nu een paar jaar in Nederland en begrijp de taal steeds beter, maar spreken is nog moeilijk. Daardoor is in Nederland stagelopen voor mij moeilijk; dat ga ik waarschijnlijk in een ander land doen. Maar het taalprobleem speelt niet tijdens het spreekuur; de docenten helpen dan de buitenlandse studenten. Daarom zijn juist die spreekuren voor ons heel leerzaam.”
Bevestiging
Vierdejaarstudent Vinay Mpiana loopt stage bij Stroomz Orion in Woensel (Eindhoven). “Ik heb twee van mijn COPD-patiënten meegebracht. Ze vonden dat leerzaam en vertelden dat ze een goed beeld hadden gekregen van hoe onze opleiding is opgebouwd. Ook snapten ze nu beter waarom ik hun bepaalde vragen had gesteld en waarom het belangrijk is dat ze zich houden aan het behandelplan.” En wat leverde het spreekuur voor hemzelf op? “Ik werd door mijn presentatie bevestigd dat ik een goed behandelplan had geschreven. Daarnaast onderstreepte dat spreekuur ook voor mijzelf opnieuw hoe belangrijk praktijkervaring is. Je kunt heel veel leren uit boeken, maar de praktijk is vaak anders. Ik weet nu bijvoorbeeld hoe belangrijk het is om verdiepende vragen te stellen als iemand twijfelt bij het antwoorden. Juist dan moet je doorvragen om tot de kern te komen.”
Klaar voor de praktijk
De voordelen van het spreekuur zijn talrijk, aldus Heestermans. “Fontys heeft de ambitie studenten al tijdens de studie zoveel mogelijk praktijkkennis en -ervaring te laten opdoen. Het spreekuur past heel goed in die ambitie; zowel tweedejaars als vierdejaars studenten hebben er baat bij. Ook Stroomz trouwens. Het is in het belang van zorgorganisaties zoals Stroomz dat er zoveel mogelijk, goed opgeleide fysiotherapeuten afstuderen.” Dat er veel vraag is naar fysiotherapeuten, weet Vinay uit eigen ervaring. “Ik kan meteen als ik met de studie klaar ben beginnen met een zomerwaarneming bij Stroomz. Dat heb ik toevallig vanochtend gehoord en ik ga daar graag werken. Mede dankzij dit spreekuur weet ik nu dat ik over de vereiste skills beschik. Ik ben er klaar voor.”
Auteur: Martin van Rooij & Claudia Hermans
Fotografie: Martin van Rooij
