Van 7 tot en met 13 september is Nederland voor het eerst gastland van de Solheim Cup. Rond dit prestigieuze golftoernooi op de Bernardus Golfclub in Cromvoirt doen Fontys en Stichting SAM onderzoek naar gendergelijkheid in de sport, met als doel duurzame verandering binnen de sportsector te stimuleren.
De Solheim Cup is een topsportevenement alleen voor vrouwen. Dit wordt nog vaak als opvallend gezien. Maar waarom eigenlijk? Met ruim dertig jaar historie heeft het toernooi zijn waarde allang bewezen. Toch krijgt de Solheim Cup aanzienlijk minder erkenning en media-aandacht dan de Ryder Cup, de mannelijke tegenhanger. De verschillen in omzet, sponsorgelden en ticketverkoop zijn groot, terwijl beide evenementen qua opzet, spanning en status vergelijkbaar zijn.
Hardnekkige kloof
En dat staat niet op zichzelf. In de sportwereld bestaat nog altijd een hardnekkige kloof tussen mannen en vrouwen. Vrouwelijke topsporters verdienen gemiddeld 40 procent minder dan mannen en maar liefst 85 procent van de media-aandacht gaat naar mannelijke sporters. Daarnaast stoppen vrouwen vaker met sporten en zijn zij ondervertegenwoordigd als coach, trainer of bestuurder. Daardoor gaan ontwikkelkansen verloren. Niet alleen voor sporters zelf, maar ook voor de sport als geheel. Waardevol talent, kennis en nieuwe perspectieven blijven daardoor onbenut.
Onderzoek als motor voor verandering
Stichting SAM, onder leiding van Marieke Maas, werkt aan meer balans tussen mannen en vrouwen in leiderschap, zichtbaarheid, participatie en kansen binnen de sport. Niet door overal dezelfde aantallen mannen en vrouwen na te streven, maar door te werken aan meer gelijkwaardigheid: een sportwereld waarin talent en ambitie centraal staan, en gender niet bepalend is voor de kansen die je krijgt.
Onderzoek vormt daarbij de basis voor verandering. SAM werkt samen met sportbonden en gebruikt grote sportevenementen als podium om te onderzoeken waar het speelveld nog uit balans is en waar kansen liggen. Door deze inzichten sportbreed te verzamelen en te delen, ontstaat een steeds steviger fundament voor duurzame verandering. SAM vertaalt, samen met de betreffende sportbond, deze inzichten vervolgens naar concrete oplossingen en handvatten: van rolmodellen en nieuwe vormen van leiderschap tot aanpassingen in sportaanbod, cultuur en organisatie. Want structurele verandering ontstaat pas wanneer niet alleen de mensen, maar ook het systeem meebeweegt. Zo werkt SAM stap voor stap aan een sportwereld waarin niet je gender, maar je talent, ambitie en mogelijkheden bepalen hoe ver je kunt komen.
Onderzoek, onderwijs en praktijk verbonden
Voor docent-onderzoekers Bart van Bezooijen en Nanny Kuijsters van Fontys SPECO Sportmarketing en Sportcommunicatie is Stichting SAM een waardevolle partner. Door de nauwe samenwerking met SAM én met de financiële steun van het ZonMw-programma ‘De maatschappelijke waarde van topsportevenementen’ worden onderzoek, praktijk en onderwijs echt met elkaar verbonden.
Derdejaarsstudenten van de minor Waardecreatie binnen de topsport en afstudeerders van beide SPECO-opleidingen worden betrokken bij het onderzoek van SAM naar knelpunten en kansen. Daarmee leren zij hoe je praktijkgericht onderzoek opzet en uitvoert. De inzichten die hieruit ontstaan, vormen de basis voor concrete acties en oplossingen die bijdragen aan meer gendergelijkheid in de sport. Ook daaraan werken studenten mee. Sportmarketingstudenten onderzoeken vraagstukken rondom merk- en marktwaarde. Studenten Sportcommunicatie richten zich op thema’s als zichtbaarheid, beeldvorming en framing van vrouwensport. Zo dragen zij vanuit verschillende invalshoeken bij aan hetzelfde doel. Door studenten actief te betrekken, wordt de verandering bovendien gedragen door de volgende generatie sportmarketing- en communicatieprofessionals.
Het eerste veldonderzoek waar SPECO-studenten geholpen hebben, is inmiddels afgerond tijdens het WK Hockey in Amstelveen. Ook bij de Solheim Cup gaan studenten aan de slag. Daarna volgt nog het veldonderzoek tijdens het NK Gravel op 19 september in Rijssen. De opgedane kennis wordt verwerkt in nieuwe acties en maatregelen voor de KNHB (hockeybond), de NGF (Nederlandse Golf Federatie) en de KNWU (Koninklijke Nederlandse Wielren Unie).
Zo dragen de opleidingen met onderzoek, denkkracht en actie bij aan duurzame verandering in de sport.
Meer informatie
Het onderzoeksproject is onderdeel van het Centre of Expertise for Sustainable & Circular Transitions en wordt uitgevoerd in samenwerking met Stichting Sam. Het onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door financiële steun van het ZonMw-programma ‘De maatschappelijke waarde van topsportevenementen’.
