Voor de Vlaamse Marleen Vermeire betekende het starten met de Master Educational Needs (EN) bij Fontys Educatie niet alleen een academische uitdaging, maar vooral een persoonlijke reis. In anderhalf jaar rondde ze haar master af, naast haar drukke baan als coördinator en docent bij Howest (Hogeschool West-Vlaanderen). Wat ze onderweg ontdekte? De kracht van feedback, de waarde van kwetsbaarheid en de speelsheid van leren.
De waarde van feedback
Marleen is docent en algemeen coördinator graduaatsopleidingen* en startte in september 2024 startte met de Master Educational Needs (EN) van Fontys. Al binnen anderhalf jaar behaalde ze haar masterdiploma. Op de vraag wat de opleiding haar heeft gebracht antwoordt ze gedecideerd: “Veel. Heel veel. Vooral de confrontatie met mezelf was verrijkend. Door opdrachten te maken, feedback te geven en te krijgen, kreeg ik veel meer zicht op mijn eigen denken en handelen. Wat mij bijzonder raakte, was de kracht van de feedback. In Vlaanderen geven we feedback vaak met een opgestoken vingertje. In Nederland wordt dit door de docenten op professionele wijze benaderd als ‘kracht en kans’ Deze directe feedbackcultuur wordt in Vlaanderen snel als brutaal ervaren, maar ik zie het als openheid. Dat vond ik verhelderend.
Niet belerend maar bewustmakend
Ook mijn onderzoekend vermogen is sterk gegroeid. Ik ben nu beter in staat om te verantwoorden waarom ik iets doe, hoe ik het aanpak, welke bronnen ik daarbij hanteer en welk effect dat heeft. Ethisch handelen is iets wat ik nu veel bewuster meeneem. Als ik iets vertel, wil ik weten waar het vandaan komt en het correct refereren. In mijn praktijk zie ik vaak dat dat vergeten wordt. Nu wijs ik daar actief op. Niet belerend, maar bewustmakend.
Door te spelen leer je
Deze master gaf mij ook een gevoel van autoriteit. Niet zozeer qua macht, maar in de zin van maturiteit. Ik sta steviger in mijn schoenen. “Ik ben een professional, mijn inbreng doet ertoe”, dat gevoel heb ik nodig. Ik ben me bewuster geworden van hoe ik leidinggeef, coach of ondersteun. Wat me bijzonder is bijgebleven, is de interactie met studenten in de klas uit verschillende onderwijsniveaus. Leidinggevenden in het basisonderwijs, collega’s uit het (bijzonder) secundair onderwijs en het hoger beroepsonderwijs. Die diversiteit werkt versterkend en geeft een heel aparte dynamiek. Je ziet hoe andere mensen naar onderwijs kijken. Er is ruimte voor co-creatie. “Spelen is een bezigheid die men niet ernstig genoeg kan nemen”, is een quote van *Boonstra (2018). Dat vind ik een schitterende stelling. Door te spelen leer je. Door samen te werken, ervaar je. Die speelsheid zit ook in deze opleiding. En dat maakt het zo rijk.
Verschillen Vlaanderen en Nederland
Ik heb wel gemerkt dat Vlaamse en Nederlandse studenten verschillend omgaan met opdrachten. Wij Vlamingen willen duidelijkheid, voor ons moet de weg van A naar B duidelijk zijn: wat wordt er van ons verwacht, hoe, wanneer? Nederlanders gaan daar luchtiger mee om. Ze vertrouwen op het proces. Dat was soms lastig, maar ook verrijkend. Zelf heb ik geleerd dat niet alles meteen af hoeft te zijn. Waarde zit ook in het proces en vooral in persoonlijke groei.
Kwetsbaarheid is essentieel
In mijn praktijk merkte ik hoe essentieel kwetsbaarheid is. Studenten voelen zich gesteund wanneer je als professional ook je onzekerheden durft te tonen. Dat maakt mijn begeleiding menselijker. Ik hoef geen afstand te bewaren. Integendeel. Door dicht bij mezelf te blijven, raak ik hen meer. Een confronterend moment in de opleiding was het schrijven van mijn profielschets. Ik vond dat moeilijk, wat moet ik over mezelf zeggen? Toch bleek dat schrijven waardevol. Het zette iets in gang. Reflecteren is niet altijd leuk, maar wel noodzakelijk. Mijn eigen afstudeeronderzoek ging over hoe we internationale competenties kunnen aanleren aan graduaatstudenten. Hoe kunnen studenten die in twee jaar afstuderen worden voorbereid op een geglobaliseerde wereld? Ik koos bewust voor een praktijkgericht onderzoek. Inclusie, co-creatie en reflectie stonden hierin centraal.
Ruimte voor eigen traject
Wat ik krachtig vond aan de opleiding was de keuze tussen drie richtingen: ‘begeleiden’, ‘gedrag’ en ‘leren’. Mijn onderzoek paste perfect binnen het spoor ‘begeleiden’. Er is veel ruimte voor je eigen traject, dat maakt het persoonlijk. En er is ook veel respect voor ieders achtergrond, tempo en context.
Klaar voor het onderwijs van morgen
Vanaf september ga ik zelf aan de slag als docent binnen opleiding Master EN. Dat vind ik spannend. Ik wil studenten begeleiden zoals ik zelf begeleid ben door de docenten van mijn leerteam. Met vertrouwen, empathie en eerlijkheid: “Word niet nerveus omdat je het nu nog niet weet. Vertrouw op het proces. Het komt wel.” Deze opleiding heeft mij niet alleen als professional, maar ook als mens verrijkt. Ik heb een brug kunnen slaan tussen het Vlaamse onderwijs en de Nederlandse aanpak. Ook heb ik geleerd om te reflecteren, te delen en te spelen. En dat wil ik blijven doen – samen met anderen, voor het onderwijs van morgen.”
*vergelijkbaar met AD-opleidingen in Nederland
*Boonstra, J. (2018). Veranderen als samenspel: Veranderprocessen en leiderschap in Organisaties. Boom uitgevers
